در این پست:
قسمت سوم رود طویل یا روده طویل از اهمد رشید بیگی
مطلبی از سارا هدایتی برای نقد عمومی
به قول حافظ سعدی: چرا عاقل کند کاری زمانی که دراین بیشه پلنگ آهسته خفته است و من آن شیرم که کیکاووس و اسکندر نمی دانند نرخم را و خم کرده است نرخم قد پیران و جوانان را چرا خم گشته می گردند پیران گران دیده؟ به زیر خاک می جویند آن ارزاق ارزان را تو ار زان سان که می بینی دگر چیزی نمی بینی به فکر عینکی نو باش تا بینی عمل کردن به از دنیا عقب ماندن و یا خوابیدن و خوردن که با این بینی ِ از تیغ برگشته، نه دیگر خوردنی ماند نه خوابیدن عزیزم لطف کن فردا بیا قاضی کجا در خانه ی خممار بود این وقت شب، دکتر کشیش است و تَخَصـ ـسُس هم ندارد ساندویچ من فقط کاهوست با نانی که باگِت یا بدون گِت به آن نان ساندویچی گفته اند آموزگاران تا کلام پارسی را پاس... دادیم و حریف آهسته و آرام گل زد توی در وازه بیا تو... منتظر بودم بیایی ساعتِ هشتِ شبِ جمعه کنار جدول بلوار ستارخان سوار ِ جِن تو یِ ... حمام زندانی شد و آهنگ اوپتیس اوپتیس آن شب شبـ ـیه سنج و دمام مزارش بود آن حمام هم حمام کاشان بود شاید این کلک دیگر قدیمی بود آنان قرص یا چیزی شبیه گرده...افشانی گل در فصل زیبای بهار و عطر یاس و نسترن شیراز را حالی به حولی کرده من هم ظهر جمعه دوغ خوردم با کمی دمپخت و ماست و کنگر و جاشیر تا این طبع داغ و سرکشم آرام گیرد بلکه از یک بانک اسلامی تواند روز شنبه وام گیرد وام گیر است و سند آزاد و ضامن حاضر و دُز حاضر و بُز باز آوردم که دستور آمده حتی ریالی وام تعطیل است اما پول با اسکونت اِن درصد به بالا می دهد بنیاد مالی اعتباریِ حواریون اطـ ـهر کس که می خواهد بگیـــ رَد گم کند تا هیچ کس اصلآ نفهمد این مبالغ در کجا، در دست کی، کی؟ شسته شد پول کثیف چرک تر از چرک دستِ مافیا تِ نقره ای! حرکت کن آقا...! جرثقیل آمد توقف مطلقآ ممنو...نم از دولت که باعث شد تمام مردم ایران به نرخ روز نان مصرف کنند و قدر زر، زرگر، و دیگر شاغلان عرصه ی بالا و پایین ساز قیمت های کالا را بدانند و بدون چانه یک چانه خمیر جا نیفتاده، بدون جوش شیرین یا بــِ ـدون کفتر چاهی دگر کاری ندارم من فقط می خواستم کاری کنم اما... چرا عاقل کند کاری؟!! چرا
اهمد رشید بیگی
نقد عمومی:
نقد های شما به ادامه ی این پست اضافه خواهد شد
زنگ انشا بود
زنگ انشا بود.روی تخته سیاه با گچ آبی رنگ نوشته شده بود :
تابستان خود را چگونه گذراندید ؟!
زمان زیادی تا زنگ تفریح نمانده بود.معلم از روی لیست دفتر نمره ای که جلویش باز بود،اسم من را صدا زد :
«محسن،تو هم بیا پای تخته و آخرین انشا رو بخون»
بغل دستی من امیر برای دستشویی اجازه گرفته و بیرون رفته بود و من می دانستم که تا آخر زنگ بر نمی گردد.و دفترش روی میز بود.من هم از فرصت استفاده کردم و دفتر او را برداشتم و رفتم روی سکوی پای تخته ایستادم و شروع کردم :
آقا سلام.آقا اجازه ،ما امسال خیلی تابستان خوبی داشتیم.خیلی بهمان خوش گذشت.جایتان خالی.حالا ما چکیده اش را برایتان شرح می دهیم :
در اوایل تابستان ،ما و پسر خاله مان و پسر دایی مان و نوه ی عباس آقا و چند تن از بستگان به یک باغ رفتیم.البته باغ خودمان نبودها.خودمان هم نمی دانیم برای که بود.الان برایتان تعریف می کنیم.ما فقط می دانستیم یک جایی یک باغی هست و ...
فقط ما همگی یورش بردیم درون باغ و همه به همه تجاوز کردیم.به این می گویند کار گروهی.چقدر جایتان خالی بود!
البته این را هم بگوییم که همچین علیه السلام هم نبودند.
بعد از آن ،یک شب همراه دوستانمان در خیابان مشغول دور بودیم که ناگهان چشمتان روز بد نبیند،آیینه ی ماشین بغل ،آیینه ی ما را نوازش کرد.ما که به شدت عصبانی شده بودیم،پیاده شدیم تا این انسان بی آدب را ادبش کنیم که یکهو دیدیم،هی وای ما ،روح الله داداشی.پهلوان مملکت و این کارها ؟؟ دیگر خونمان به جوش آمد و کشتیمش تا دیگر شیوه ی پهلوانی را یاد بگیرد.
دیگر نزدیک ماه رمضان بود و ما این را می دانستیم که ماه رمضان دیگر ماه تفریح و شوخی نیست.ما هم تفریح را کنار گذاشتیم و فقط چند فقره اسید پاشی داشتیم.خلاصه ماه رمضان هم به پایان رسید.
یک شب در خانه نشسته بودیم که پدرمان آمد و نصیحتمان کرد و گفت:«پسرم،تو دیگر بزرگ شده ای،درست است که هنوز کلاس اول دبستان هستی،اما هم سن و سالهای تو درسشان تمام شده و دیگر مشغول کار هستند.من نمی گویم که تفریح نکن،تفریح برای همه ی انسان ها لازم است.این کارها را بکن،اما کنارش هم به فکر یک منبع درامد باش و به آینده ات هم فکر کن.
آن شب پس از سخنان پدرمان ما خیلی فکر کردیم،و خیلی متحول شدیم و خیلی به فکر آینده مان افتادیم.
و این چنین شد که رفتیم دنبال آینده و در آخر تابستان یک مقدار اندکی اختلاس کردیم.حدودن سه هزار میلیارد.
ما تابستان خود را اینگونه گذراندیم.
انشا تمام شد و من خودم یک کلمه هم چیزی از آن را نفهمیده بودم.رفتم پیش معلم که داشت چپ چپ نگاهم می کرد،گفتم : آقا،می شه ی لحظه از کلاس بیاید بیرون؟ ی کار خصوصی داریم باهاتون.
معلم خودکارش را روی میز گذاشت و وبلند شد و بیرون آمد.
من که خیلی ترسیده بودم سرم را پایین انداختم و گفتم : آقا،این انشای ما نبود.ما انشا ننوشته بودیم.نه اینکه نخواهیم بنویسیم ها ،می خواستیم بنویسم،اما انشای ما فقط همین بود :
مادرم بعد از فوت پدرم به من گفت که :من پول اضافی ندارم که بدهم تو مدرسه بروی.
من هم تمام تابستان را کار می کنم،تا با پولش از اول مهر سر کلاس بنشینم !
سارا هدایتی
افشوالله:
در مقوله نویسندگی بهنگام نوشتن می بایستی جملات یا به صورت عامیانه و یا به صورت ادبی و کتابی نوشته شود.تلفیق این دو مورد به هنگام نوشتن دید جالبی به نوشته شما نخواهد بخشید.البته میتوان در بین جملات به سبک کتابی با قرار دادن جملات در " " از جملات عامیانه نیز استفاده کرد ولی شما در چند مورد بدون استفاده از علامت " " کلمات عامیانه و کتابی را ادغام کرده بودید.
پیوستگی جملات خوب بود و در حین خواندن رشته کلام از دست خواننده خارج نمیشه. این موضوع در نوشتار نکته حائز اهمیتی است ک شما خوب مدنظرش قرار داده بودید
اگرچه میتونستی جملات پایانی را بیشتر بسط بدی و بهترش کنی ولی پایان نوشته ات خیلی زیبا بود.جمله بندی های پایانیت ارزش نوشته ات را دوچندان کرده.آفرین
هوخشتره:
پیشاپیش از این که نقدم کارشناسانه نیست یا حتی نقدنیست بلکه بیان دیدگاه شخصی ست که معمولا سلیقه ای هم میشه عذر خواهی می کنم
مطلب رو بار اول که خوندم بیشتر دوست داشتم از لحاظ فرم حرف نداره همچنین از نظر کیفیت به کار گیری اتفاقات روز جامعه وتوالی آن ها...منتها به نظرم خیلی رو بود یعنی راوی تنها کاری که کرده جایگزینی خودشه به عنوان فاعل اتفاقات(قتل و اختلاس و....)بی هیچ چاشنی یا نمک دیگه ای!!!به نظرم مطلب به طعنه می مانست تا طنز...هنوز خیلی مجال پرداخت داشت و نکته دیگه این که من ترجیح می دادم پایان انشا پایان کار باشه...موفق باشید
خلیل شفیعی:
نوشته ی جالب و غافلگیر کننده ای بود.درست منطبق با تعریف صحیح طنز.صاحب این قلم در صورت مطالعه و پشتکار آینده ی در خشانی خواهد داشت.شادکام و پیروز باشید
محبوبه:
نوشته بیشتر به شوخی هایی شبیهه که دوستان برای رو کم کنی مطالب رو پشت هم میان تا جایی که دیگه از حال برن!یه موضوع مهم توی نوشتن داستان ،طنز که باید مورد توجه قرار بگیره باور پذیر کردن تم انتخاب شده ست خواننده ی انشا خوندنش رو ادامه میده و تمام حرفهای مد نطر نویسنده روکه خوند تازه میترسه و برای معلمش توضیح میده
ابه امید مطالب قویتر از سارا
م...:
بسمه له...
سلام
کار خانم سارا رو دوباره خوندم و دوباره تبریک میگم بهشون و اینکه از دوباره خوانی نوشته اش لذت بردم
هنوز هم اعتقاد دارم که کار با قلمی قوی شروع شده طی روند طنز گونش به چالش افتاده و در نهایت یک جمع بندی عالی داشته جوری که خواننده به هیچ عنوان تصور نمیکنه که پایان کار جور دیگری رقم بخوره و این وسعت ذهن نویسنده رو نشون میده
تبریک میگم بهتون سارا خانم
موفق باشی
علی شوش:
طبق شناختی که از سارا و داستان ها و مطالبش دارم، به نظرم سارا درون خودش نگاه تیزبین و طنز ذاتی داره و خیلی راحت می تونه طنز بنویسه.
در مورد این مطلب به نظرم چند زبانه بودن کار نه تنها به کار ضربه نزده بود، بلکه یکی از نقاط مثبت کار بود.
یعنی دیالوگ ها به شکل کاملا محاوره، خود داستان کتابی و خواندن انشا چیزی بین این دو (مشابه انشا خواندن یک کودک) بود که کار جالبی بود. فقط به نظرم یک جا بعد از اتمام انشا این نظم زبانی از دستش در رفته بود.
به نظرم درست است که در طنز خرق عادت اتفاق می افتد، ولی این نباید بیش از حد اتفاق بیفتد.
مثلا به جای قتل روح الله داداشی می تونست مخفی کردن قاتل را در داستان بیاورد و یا موضوع اختلاس خیلی دور از باور بود.
محمد باباصفریسلام
خب من قبلن مطلب سارا رو چندین بار خونده بودم اما با خوندن نقد ها تصمیم گرفتم بازم مطلب رو با دید باز تری که از نقد ها به دست میارم بخونم.
در مورد نقل و انتقال بین زبان نوشتار و محاوره به نظرم بسیار عالی عمل شده. سارا نقل قول ها رو محاوره کرده که این کاملا طبیعیه. ولی نکته ی جالب اینه که نقل قول هایی که توی انشا بوده محاوره نشده. چون یه بچه ی دبستانی قطعا به استفاده از زبان دوگانه واقف نیست و کل انشا رو کتابی می نویسه. ولی قبل از انشا و بعد از انشا نقل قول ها رو محاوره آورده...این عالیه.
فقط توی آخرین نقل قولی که از مامانش آورده زبان محاوره نشده متاسفانه.
در مورد جمله بندی های سارا من حرف دارم.چیزی که توی همه نوشته های سارا دیدم اینه که روی جمله بندی مشخصه هیچوقت فکر نمی کنه. جمله ها ایراد خاصی ندارن اما ایده آل هم نیستن :
"دیگر نزدیک ماه رمضان بود و ما این را می دانستیم که ماه رمضان دیگر ماه تفریح و شوخی نیست."
دو بار استفاده از "دیگر" اصلا قشنگ نیست. "دیگر" اولی به راحتی قابل حذفه و اتفاقا حذفش باعث میشه مخاطب راحت تر با جمله ارتباط برقرار کنه :
"نزدیک ماه رمضان که شد ما می دانستیم این ماه دیگر ماه تفریح و شوخی نیست" ... یا یه همچین چیزی
ما فقط می دانستیم یک جایی یک باغی هست و ...
قفط ما همگی یورش بردیم درون باغ و همه به همه تجاوز کردیم.به این می گویند کار گروهی.چقدر جایتان خالی بود!
البته این را هم بگوییم که همچین علیه السلام هم نبودند...
...
این جا هم کلمه ی "فقط" بی جا تکرار شده. ... ما فقط می دانستیم یک باغی هست... فقط ما همگی یورش بردیم... "فقط" دوم لازم نیست.
در مورد جمله ی آخر که طرحش یه کار فوق العاده بوده به نظر من بازم جمله بندی به این کار فوق العاده ضربه زده. باید مرجع علیه سلام معلوم می شد. درسته ما همه سخنرانی آون مردک رو شنیدیم و میدونیم مرجع علیه سلام اون کسایی هستند که بهشون تجاوز شده اما چون سارا داره راجع به "همه" ای صحبت می کنه که تجاوز کردن باید یه جوری به مخاطب می فهموند که کسایی که بهشون تجاوز شده علیه سلام نبودن
"لیست دفتر نمره"
لیست اضافیه...لیست نمره یا دفتر نمره بهتر بود/
"بغل دستی من امیر برای دستشویی اجازه گرفته و بیرون رفته بود و من می دانستم که تا آخر زنگ بر نمی گردد.و دفترش روی میز بود."
...
جمله تموم شده یه دفه آخرش گفته "و دفترش روی میز بود" ... این نوع جمله بندی که بوی جمله بندی های بچه گونه رو میده اگه توی انشا بود ایرادی نداشت خیلی هم جالب بود. اما قبل از انشا نشونه ی ضعف تالیف ساراس.
و اینکه به نظرم یه نقد خیلی خیلی به جا پارمیس همون موقع انجام داد اونم اینکه بچه ی کلاس اولی انشا نمی نویسه. بهتره کلاس اولی رو یه کم ببره بالا تر.
به نظر من همین طور نقطه ی ضعف نوشته های سارا توی این مطلب هم هنوز ردپایی ازش به چشم می خورد نقاط قوتش هم همچنان پاربرجاس با این تفاوت که خیلی خیلی قوی تر از همیشه شده.
پایان بندی حرف نداره. سارا همیشه پایان بندیاش عالیه. این بار به نظر من خیلی خیلی عالیه. سادگی یه بچه ی کوچیک ادغام شده یا تلخی زننده ی یه اجتماع خشن..همه و همه توی یه جمله ی کوتاه.
ایجاز و اختصار و ضربات محکم طنز سارا مثل همیشه برقراره...نویسنده به روزه..شیرینی طنزدقیقا تا جایی توی تلخی فرو میره که باید...نه ابیشتر نه کم تر... فضا کاملا یکدسته. اصلا احساس نمی کنی این نوشته که از زبان یه بچه ی کوچیکه با ذهنیت یه بچه ی کوچیک هیچ جاش فاصله نداره و دقیقا منطبقه.
پارمیس:
سارا برای بار چندین و چندم می گم: من با نوشته هات حال می کنم. انقد این نوشته رو دوست داشتم که واقعاً با همه ی وجودم از خوندنش لذت بردم. فقط برام یه چیزی توی نوشته ت جالب بود. اینکه نوشته بودی:«یک شب در خانه نشسته بودیم که پدرمان آمد و نصیحتمان کرد و گفت: پسرم، تو دیگر بزرگ شده ای، درست است که هنوز کلاس اول دبستان هستی ... »، اصلاً یادم نمیاد کلاس اول دبستان انشا نوشته باشم. انشا توی کلاس اول ... ؟؟؟!!!
امین شفیعی:
دوستان گفتنی ها رو گفتن به خصوص محمد جان که معمولن نقد هاش به من خیلی نزدیکه
با اجازه من یه کم تعریف کنم تا سارا خانوم تو شهر غربت یه کمی دلش شاد شه.
از اولین روزهایی که نوشته های سارا خانوم رو دنبال می کردم همیشه 3 عامل توی کاراش بود که من رو به تحسین وا میداشت
اول دید بسیار ظریف و دقیقی که به موضوع ها و واقعیات داشت که می تونست به بهترین نحو اون ها رو بپرورونه
دوم یه سر چشمه ی طنز ذاتی که واقعن در نوع خودش بی نظیره که کمک می کنه بدون اینکه زیاده روی کنه خیلی قشنگ و لطیف به داستانش طراوت لبخند بده و این کار رو هم به موازات طنز انتقادیببره
و سوم به خاطر شخصیت خودش که تلفیق جالبی از شوخ طبعی و احساسه خیلی زیبا می تونه نوشته هاش رو از طنز یه پله بالا تر ببره و به یه درام واقعی تبدیل کنه و با یه پایان بسیار غم انگیز شُک عجیبی رو به مخاطبش بده
من هنوز داستانی که برای مشاغل کاذب نوشت رو یادم نرفته که بعد از خوندنش واقعن اشک ریختم و هنوزم یکی از طنز های مورد علاقه ی من توی سکونشه
به راحتی میشه توی این نوشته سه عامل بالا رو دید
وقتی به یه موضوع انشا گونه انقدر دید انتقادی پیدا می کنه که یه کلس درس رو مجازی از یک کشور می گیره که توی اون افراد تنگ دست ساده و زحمت کش و اقشار بی درد فریب کار کنار هم زندگی می کنن
امیر در واقع نمادی از شرارت های جامعه میشه که همیشه سهم زیادی از مواهب رو به خودشون اختصاص می دن و محسن به عنوان قشر زحمت کش جامعه که همیشه خودشون رو در سایه ی اون ها می بینن و حتی نمی تونن به ابراز درد هاشون تن بدن
اما طنز های ظریفی مثل همون اشاره ی چکشی به علیه السلام نبودند که محمد هم اشاره کرد نشونه ی ذوق ایشون توی پرداخت کاره
و در آخر یه پایان که هیچ کس منتظرش نیست و همه رو کاملن شکه میکنه
اما حالا اگه بخوام چند ایراد هم بگیرم که همش تعریف نشه باید به منطق گریزی های بی جا اشاره کنم مثلن اون دانش آموز هیچ وقت معلمش رو از کلاس بیرون نمی بره تا همچین صحبتی بکنه بلکه منتظر میشه تا کلاس تموم شه و زنگ تفریح این کار رو بکنه و دیگه همونجور که پارمیس خانوم اشاره کرد بچه ی اول دبستانی انشا نمینویسه
و یه مورد دیگه هم اینکه وقتی ذهنش رو به زبان انشایی تمرکز داد دیگه ذهنش از اون زبان خارج نشد مثلن وقتی دانش آ/وز داشت با معلمش صحبت می کرد هم به جای زبان یک دانش آموز از زبان انشا استفاده کرد
و اخر اینکه خیلی بی دلیل شروع به خوندن انشای خودش می کنه در حالی که می تونست فقط انشا رو با همون زبون محاوره توضیح بده و به نظر من زیبا تر هم می بود
می دونم که اگه سارا خانوم تنبلی رو کنار بذاره می تونه یکی از طنز پردازان بزرگ بشه و به این ایمان دارم
یعنی مطلب خودم پرید؟از اول بنویسم؟! فعلن مطلب مهسا خانوم باشه!
